Zaadbalkanker is kanker die ontstaat in de zaadballen. Lees wat de symptomen zijn, hoe je zelfonderzoek doet en hoe de behandeling werkt.
Zaadballen (of teelballen) zijn onderdeel van de mannelijke geslachtsorganen. Samen met twee kleine bijballen zitten de zaadballen in de balzak. De zaadbal produceert spermacellen voor de voortplanting en produceert het mannelijk hormoon testosteron. In de zaadballen kan kanker ontstaan. In dit artikel lees je meer over wat zaadbalkanker is en hoe het ontstaat.
Hoe ontstaat zaadbalkanker?
Zaadbalkanker ontstaat meestal in de cellen die het zaad produceren: de kiemcellen. De tumoren uit deze cellen worden kiemceltumoren genoemd. In enkele gevallen ontstaat deze kiemceltumor buiten de zaadballen. Dit is een extragonadale kiemceltumor. Er zijn twee soorten kiemceltumoren: seminoom en non-seminoom. Het kan voorkomen dat de zaadbaltumoren een combinatie zijn van deze twee. De behandeling en prognose zijn grotendeels hetzelfde. Zaadbalkanker komt het meeste voor bij mannen tussen de 20 en 40 jaar. Per jaar krijgen ongeveer 800 mannen de diagnose zaadbalkanker.
Zelfonderzoek
Een kwaadaardige tumor in de zaadbal groeit snel. Daarom is het belangrijk om regelmatig zelf je zaadballen te controleren. Doe dit bijvoorbeeld één keer in de maand. Het makkelijkste is om dit na een warm bad of douche te doen, zodat de balzak het meest ontspannen is. Voel de teelbal voorzichtig tussen duim en wijsvinger. Doe dit bij beide ballen, één voor één. Let vooral op een zwelling, verharding of een andere verandering. Als je een verandering voelt is het belangrijk om direct de huisarts te bellen.
Er zijn ook een aantal andere symptomen die kunnen duiden op zaadbalkanker. Hierbij kun je denken aan een zwaar of dof gevoel in de onderbuik, achterbalzak of de balzak zelf en vermoeidheid en gewichtsverlies zonder aantoonbare reden. De kankercellen kunnen snel uitzaaien. Daarom is het belangrijk om ook de symptomen van uitzaaiing in de gaten te houden. Bijvoorbeeld buik- of rugpijn, zwelling van de borstklier en/of rond een van de tepels, kortademigheid en het ophoesten van bloed.
Risicofactoren
Een aantal risicofactoren hebben invloed op de kans op zaadbalkanker:
- Een zaadbal die niet is ingedaald in de puberteit;
- een eerdere behandeling tegen zaadbalkanker: bij 2 tot 3% van de mannen ontstaat na een paar jaar een tumor in de andere zaadbal;
- een zaadbal die ineengeschrompeld is;
- langdurig gebruik van wiet en/of hasj;
- zaadbalkanker in de familie;
- eerdere vruchtbaarheidsproblemen.
De drie stadia van zaadbalkanker
Bij zaadbalkanker zijn er drie stadia. Ieder stadium zegt iets over hoe ver de kanker is uitgebreid. Het gaat hierbij om het stadium bij de eerste diagnose. De meeste mannen bevinden zich in stadium 1 (76%), dit is de lichtste vorm van zaadbalkanker. 14% van de mannen zit in stadium 2 en 10% van de mannen in stadium 3. Er kunnen verschillende soorten onderzoek worden gedaan, zoals bloedonderzoek, een echografie van de balzak en buik, weefselonderzoek van de zaadbal en een CT-scan. Meestal is er meer onderzoek nodig om vast te stellen hoe ver de tumor zich heeft uitgebreid en of er uitzaaiingen zijn. De meeste mannen hebben bij de diagnose geen uitzaaiingen, maar de kans hierop is wel groot, omdat de kankercellen snel groeien. De overlevingskans is groot, ook bij uitzaaiingen. Gemiddeld leven na vijf jaar nog 94 van de 100 mannen die zaadbalkanker hebben gehad.
Bronnen:
- https://www.kanker.nl/kankersoorten/zaadbalkanker/wat-is/zaadbalkanker
- https://www.kanker.nl/kankersoorten/zaadbalkanker/wat-is/symptomen-bij-zaadbalkanker
- https://www.kanker.nl/kankersoorten/zaadbalkanker/wat-is/zelfonderzoek-bij-zaadbalkanker
- https://www.kanker.nl/kankersoorten/zaadbalkanker/wat-is/de-zaadbal
- https://www.kanker.nl/kankersoorten/zaadbalkanker/wat-is/risicofactoren-van-zaadbalkanker
- https://www.kanker.nl/kankersoorten/zaadbalkanker/wat-is/overlevingscijfers-zaadbalkanker
- https://www.mmc.nl/oncologie/aandoeningen-en-behandelingen/zaadbalkanker/
- https://www.gezondheidsplein.nl/menselijk-lichaam/zaadbal/item45066
Wat is zaadbalkanker precies?
Heb je een knobbel of verandering gevoeld? Ga naar je huisarts. De cijfers in dit artikel komen uit 2017; actuele cijfers vind je bij Kanker.nl.
Deze informatie is algemeen en geen medisch advies. Heb je vragen over jouw situatie? Praat met je huisarts of behandelend arts.
Daarom delen wij ook praktische informatie. Zo lees je wat kanker met je lichaam kan doen, maar ook wat je zelf kunt proberen. Bovendien kun je altijd met je behandelend arts overleggen, want iedere situatie is anders. Heb je een vraag? Neem dan gerust contact met ons op.
Over Bliss to Shine
Bliss to Shine is een stichting uit Veenendaal die gezinnen met kanker een dag vol aandacht geeft. Daarom organiseren wij Blissi Special Days: persoonlijke wensdagen waarbij het gezin even vergeet wat er speelt. Bovendien organiseren wij elk jaar de Shine Day, een verwendag voor mensen die geraakt zijn door kanker en hun naasten.
Dankzij donateurs, sponsors en vrijwilligers is dit allemaal mogelijk. Bliss to Shine heeft een ANBI-status en is bovendien erkend door het CBF, zodat je erop kunt vertrouwen dat jouw steun goed terechtkomt. Lees ook meer over onze Special Days of over de Shine Day.
Daarnaast vind je op onze website veel meer verhalen. Zo lees je hoe gezinnen hun wensdag beleefden, maar ook hoe vrijwilligers zich inzetten. Bovendien delen wij tips over voeding en leven met kanker, dus er is altijd iets te ontdekken.
Wil je ons helpen? Dat kan met een donatie, maar ook als vrijwilliger of als Bliss Bizz-partner. Elke bijdrage helpt ons, want daardoor vervullen wij meer wensen van gezinnen met kanker.
